Herbestemming van poortgebouw in begijnhof Turnhout tot woning en vakantieverblijven

De monumentale begijnhofpoort van Stad Turnhout, die toegang geeft tot het tot Unesco-werelderfgoed bekroonde begijnhof, onderging het voorbije jaar een grondige renovatie.

Het gebouw kreeg een nieuwe invulling met twee B&B-kamers, een vakantiewoning en een woning voor de uitbaters. 
Ook het voormalige portierhuisje kreeg een nieuwe bestemming en heeft nu een onthaalfunctie voor de stadsgidsen van Turnhout.

Op zondag 18 mei van 10 tot 17 uur is er vrije (beperkte) toegang.
Rondleidingen in het gebouw vinden plaats om 11, 14 en 16 uur, inschrijven verplicht.
Rondleiding in het begijnhof vinden plaats om 11.30u, 14.30u en 16.30u uur, inschrijven verplicht 
📝 Inschrijven kan via begijnhof@turnhout.be 
🚩 Begijnhof 1 – 2300 Turnhout

Bunker 1944

De Duitse telefoonbunker is sinds september 2024 gastheer voor een publiek toegankelijke expo over de bevrijding van Vlaanderen en de 1ste Poolse Pantserdivisie. Op herbestemmingsdag wordt de bunker gratis opengesteld tussen 13u30 en 17u30. Er zullen gidsen aanwezig zijn om meer toelichting te geven. Inschrijven is niet nodig.

🚩Sint-Hubrechtsstraat 49, 8800 Roeselare

Pastorie Leke

De renovatie van de voormalige Pastoriewoning vertrekt vanuit drijfveren mbt. duurzaamheid. Het is een inbreidingsproject, waarbij de site een deels publiek karakter met evenementenruimte en flexibele werkruimtes krijgt, gekoppeld aan een woning.

Het aanpakken van historisch bouwkundig erfgoed met een bagage van vroegere verbouwingen en verschijningsvormen, vroeg een weldoordachte visie over de toekomst van het geheel. De algemeen bedenkelijke bouwfysische staat van het gebouw én de gebrekkige architecturale kwaliteit van enkele toevoegsels (19e en 20e eeuw) maakte dit een bijzonder uitdagend vraagstuk. Met de gevelrenovatie werd ervoor gekozen het Pastoriegebouw terug te brengen naar een 17e-18e eeuwse neoclassicistische verschijningsvorm, wat de authentieke (historische) Pastoriewoningen hun typische statigheid gaf. Met een zekere panache, en tegelijk een grote waardering voor de eenvoud van deze bouwwerken uit ons bouwkundig erfgoed, werden alle ruimtes tactiel en/of visueel gelinkt aan de mooie tuin en de nog deels aanwezige omwalling.

Tijdens een bezoek aan de site is nog veel meer te ontdekken: zie pastorieleke.be
Op 18 mei zet de pastorie de deuren open van 10u00 tot 13u00. Er is vrije toegang (een seintje vooraf op 0472 42 09 42 is wel leuk). Drankjes verkrijgbaar aan de bar.

🚩 Lekedorpstraat 87, 8600 Diksmuide

Dorpsbibliotheek in het klooster van Vorselaar

Als deel van het masterplan ‘Dorp maken in Vorselaar’, opgemaakt door RE-ST, verhuisde de dorpsbibliotheek van Vorselaar naar de voormalige feestzaal van het klooster van de Zusters der Christelijke Scholen. Aan de hand van een co-creatieproces ontwierp het team van VOET architectuur een nieuwe inrichting voor de bibliotheek als derde ruimte.

Tijdens een reeks workshops met het bibteam werd nagedacht over de bib als een plek die voor nabijheid zorgt. Zowel fysieke nabijheid: een toegankelijke ruimte, als mentale nabijheid: de bib als herkenninsgpunt in het dorp. De bib werd zo een inclusieve ruimte voor inspiratie, leren en ontmoeting: Er werd een leesplek, stille studieruimte, een koffiehoek en een speels leeslandschap voor kinderen gecreëerd.

De feestzaal werd in originele staat hersteld. De authentieke neogotische ruimte met glazen koepel en kleurrijke tegelvloer worden versterkt door het ontwerp van de architecten.

De boekenrekken werden hergebruikt. Nieuwe elementen in groen-blauw en geel zoals de toog en leestafels zijn gemaakt i.s.m. de technische dienst van Vorselaar en de leerlingen van de 3e graad houtbewerking van kOsh Herentals.

⏰ Op 18 mei ontdek je meer over dit mooie project: De bib zet haar deuren open van 13u tot 17u.

Zowel RE-ST, VOET architectuur als gemeente Vorselaar zullen aanwezig zijn tijdens de openingsuren voor toelichting bij het project. Boeken ontlenen kan niet die dag maar er zijn wel andere leuken dingen te doen:

- Er is een mini-tentoonstelling over het klooster en de zusters in de gang naast de bib.

- Voor de kleinsten is er een tentoonstelling van auteur en illustrator Liesbet Slegers die je meeneemt in de wereld van 20 verschillende beroepen.

- Om 15u is er voor de kinderen ook een voorleesmoment in thema van Herbestemmingsdag. Hiervoor vragen we om op voorhand in te schrijven via bibliotheek@vorselaar.be.

🚩 Kerkstraat 1a, 2290 Vorselaar

Deelfabriek Kortrijk

Een oude brandweerkazerne werd herbestemd tot een nieuwe thuis voor de Deelfabriek. De Deelfabriek huisvest 18 stads-en burgerinitiatieven die werken rond delen, ruilen en herstellen. Er zijn een aantal ruilwinkels, uitleenwinkels en herstelateliers. De Deelfabriek is een plek die vrij toegankelijk is voor iedereen en gerund wordt door vrijwilligers onder leiding van 2 professionals. De Deelfabriek is dagelijks open en organiseert ook ad hoc activiteiten.

Speciaal voor Herbestemmingsdag worden er twee rondleidingen georganiseerd (om 14u en om 15u) met een toelichting over de geschiedenis en renovatie van het gebouw, alsook een toelichting over de werking. Vooraf inschrijven is verplicht.

🚩locatie: Rijkswachtstraat 5, 8500 Kortrijk

Bio-circulaire renovatie van industrieel erfgoed "Wagenhuys", circulaire meubelen en eetbare tuin.

Be Factory is een bedrijf dat bio-circulair renoveert, unieke meubelen maakt van ontgonnen materialen en eetbare tuinen ontwerpt en aanlegt. Momenteel voeren ze hun werken uit aan het Wagenhuys, een gebouw dat deel uitmaakt van een industriële (textiel) erfgoedsite in Ronse.

Tijdens het weekend van Herbestemmingsdag, zetten ze de deuren open voor het publiek om het Wagenhuys te ontdekken.

Op 17 en 18 mei is er vrije toegang tussen 11 en 18u met de nodige uitleg die terug te vinden is via borden of mondeling wordt toegelicht.

🚩 Ninovestraat 62 te Ronse, ingang via Gebr. Dopchiestraat.

Onze Lieve Vrouw Van Gratiekerk herbestemd tot unieke theaterfoyer

Theater Elckerlyc vormde de aanpalende Onze Lieve vrouw van Gratiekerk om tot een nieuwe en unieke theaterfoyer, met respect voor het aanwezige erfgoed.

Kom tijdens Herbestemmingsdag genieten van dit prachtige gebouw, tussen 9u en 12u. Of sluit aan op een van de rondleidingen om meer te weten te komen over de geschiedenis en toekomstvisie. Deze rondleidingen gaan door om 9u30, 10u30 en 11u30.

Meer info via info@elckerlyc.be of via 033 34 11 22

🚩 Frankrijklei 85/87, 2000 Antwerpen

Provinciaal Hof: van gesloten erfgoed tot open huis

Het Provinciaal Hof zal geopend zijn van 10.30 tot 18.00 uur. Het aanbod is gratis, maar inschrijven voor de rondleidingen is noodzakelijk via deze link.

Audioguide

Doorlopend. Uitzonderlijk gratis.

Hofbotjes-zoektocht

Doorlopend. Uitzonderlijk gratis. Deelnemers aan de Hofbotjes-zoektocht mogen ook in onze verkleedkoffer duiken, pret verzekerd!

Aanbod voor volwassenen

We organiseren om 11.30 uur, 14.30 uur en 15.30 uur telkens een rondleiding van 60 minuten. Daarbij wordt het restauratieproces belicht en geven we duiding over de herbestemming, historiek en architectonische pracht van het gebouw. Ook de provincie West-Vlaanderen en onze pijlers (duurzaamheid, inclusie, toegankelijkheid) plaatsen we in de kijker.

Aanbod kinderen

We organiseren rondleidingen op kindermaat, waarbij we volgende thema’s op een ludieke manier belichten: herbestemming, architectuur en historiek, provincie West-Vlaanderen en onze pijlers (duurzaamheid, inclusie, toegankelijkheid). Dit brengen we op een ludieke manier op kindermaat.

Dit voorzien we voor volgende leeftijdscategorieën:

11.00 – 11.30 uur: 6 tot 8 jaar (bewust kortere tijdsduur gezien de leeftijdscategorie)
14.00 – 14.45 uur: 8 tot 12 jaar
15.00 – 15.45 uur: 12 tot 14 jaar
Alle deelnemers aan de kinderrondleidingen mogen ook een bijdrage leveren aan onze tijdscapsule, waarbij we hun ideeën noteren voor de toekomstige herbestemming van het Provinciaal Hof. Ze noteren of tekenen hun toekomstdroom voor het Provinciaal Hof in 2030. Hoe denken zij dat het Hof er zal uitzien in 2030? Welke technologie zullen we gebruiken? Wat zal er hier te beleven vallen? Wat zullen ze zelf bereikt hebben in 2030? Die tijdscapsule willen we openen tijdens een grote ceremonie die we organiseren voor Herbestemmingsdag 2030.

Varia

In diverse ruimtes zullen restauratiefilmpjes afspelen en worden panelen geplaatst die ons restauratieproces belichten.

🚩Locatie: Markt 3, 8000 Brugge.

Foto © Jan D'Hondt

Regeneratieve herbestemming van de Stockmanssite: een gedeelde toekomst in het hart van Tienen

Op een voormalige industriële en vervuilde site aan de Avendorenstraat in Tienen realiseert AST77 een regeneratief herbestemmingsproject. De bestaande gebouwen en buitenruimte worden heringericht als een open 'expertenhuis' voor samenwerking tussen mobiliteitsexperts, ambachtslieden, kunstenaars, milieudeskundigen en andere makers.

Vertrekkend vanuit circulaire, sociale en ecologische principes ontstaan er gedeelde woon- en werkplekken, publieke ontmoetingsruimtes en een landschappelijke tuin die stad en natuur verbindt. De site is ontworpen als een levend ecosysteem waar erfgoed, innovatie en gemeenschap elkaar versterken.

Tijdens Herbestemmingsdag kunnen bezoekers de site ontdekken via rondleidingen doorheen de gebouwen. Daarnaast worden enkele ruimtes tijdelijk ingericht als belevingsplekken waarin het verhaal van regeneratief bouwen tastbaar wordt gemaakt. Via materiaalstalen, projectvoorbeelden en visualisaties laten we zien hoe oude plekken nieuw leven krijgen, met aandacht voor verleden en toekomst.

Bezoekers kunnen ook zelf actief meedenken over de toekomstige invulling van de site. Met behulp van 3D-brillen krijgen ze een blik op mogelijke scenario's voor het terrein en worden ze uitgenodigd om hun visie te delen.

Hoewel het nog steeds een werf in opbouw is, benutten we precies die ruwe context als een kracht.

Lees hier meer over de Stockmanssite of bekijk deze video.

📍 Stockmanssite, Avendorenstraat 8, 3300 Tienen
🕙 Vrije toegang op 18 mei van 10u tot 18u

Cohousing Ten Broele - Kortrijk

Cohousing Projects verbouwt de twee prachtige beschermde herenhuizen aan de Groeningestraat in Kortrijk met de grootste zorg tot een cohousingproject met 15 wooneenheden. Het 17e eeuwse huis De Kroon en het 18e eeuwse huis Chomé deden sinds 1833 dienst als klooster en schoolgebouw. Na 180 jaar onderwijs in de schaduw van de Broeltorens sloot het voormalige ten Broele Instituut in 2013 definitief de schoolpoorten. 

Eind 2022 kochten we met onze coöperatie Cohousing Invest de beschermde woningen om ze te renoveren en herbestemmen tot een cohousingproject met private appartementen aangevuld met ruime gemeenschappelijke delen (zaal met keuken, wasbar, atelier, coworking, logeerkamer, fietsenkelder, bergruimte …).

We herbestemmen deze waardevolle erfgoedsite met groot respect voor het verleden. Elementen zoals marmeren schouwen, alkoofconstructies en moerbalken blijven behouden en krijgen opnieuw betekenis binnen een hedendaags woonverhaal. Zo wordt het erfgoed niet bevroren, maar écht verder geschreven.

Tijdens Herbestemmingsdag organiseren we een fotozoektocht die jong en oud meeneemt doorheen de site en haar geschiedenis. Aan de hand van oude elementen en erfgoeddetails ontdek je hoe verleden en toekomst hier samenkomen. Wie alle foto's weet te vinden, wordt beloond met een kleine verrassing!

Cohousing Kortrijk is een levend bewijs dat erfgoed niet alleen bewaard, maar ook beleefd kan worden.

📝 De deuren staan open van 14u tot 17u. Inschrijven is verplicht.

🚩Groeningestraat 1, 8500 Kortrijk

BROUWERIJ & MOUTERIJ FEYS- CALLEWAERT

Nabij Frankrijk aan de Dode IJzer staan de fiere industriële gebouwen van de voormalige brouwerij & mouterij Feys-Callewaert wakend en stralend over de Westhoek. 🏭

Deze machtige gebouwen waren 5 generaties in handen van burgemeester- en brouwersfamilie Feys. Reeds lang voor Wereld Oorlog 1 groeit de vroeg- geïndustrialiseerde FEYS met topbieren zoals Forte Brune uit tot een toongevende brouwerij. 

De brouwerij staakt haar activiteiten in augustus 1965 maar het verhaal eindigde niet... In 2001 werden de gebouwen beschermd als historisch monument. In 2013 werd de site gekocht door huidige eigenaar Hendrik Nelde die het uniek industrieel complex op het nippertje van de sloophamer wist te redden. Na een restauratie die ongeveer 10 jaar in beslag nam, schitteren de brouwerij en het bijhorende Brouwerskasteel opnieuw in de polders van de Westhoek.

⏰ Op 18 mei kan je van 15 tot 18u30 terecht bij de brouwerij voor een unieke rondleiding en hun herbestemmingsverhaal. Vooraf inschrijven is niet nodig. De rondleiding begint om 15.20h en eindigt met een bierproevertje en misschien meer...

📍 Locatie: Bergenstraat 4, 8691 Alveringem

Herbestemmingswandeling in de stationsbuurt van Tienen

Een reis doorheen verleden, verbeelding en verandering
Vertrekpunt: Stockmans-site, Avendorenstraat 8, Tienen
Tijdstip: van 13:00 tot 14:30 uur
Afstand: ca. 2 km

In het hart van Tienen, waar geschiedenis en toekomst elkaar schuchter aanraken, nodigen we je uit voor een bijzondere wandeling die het verleden niet verstilt, maar doet ademen. Want een stad is geen stille getuige van wat was, maar een voortdurende uitnodiging tot heruitvinden.

Tijdens deze herbestemmingswandeling gidst architect Peter Van Impe je langs markante plekken in en rond de stationsbuurt van Tienen. Deze buurt, ooit het kloppend hart van industriële en logistieke dynamiek, wordt vandaag herschreven in een taal van zorg, wonen, leren en ontmoeten. We volgen een route van anderhalf uur langs een reeks herbestemmingsprojecten die tonen hoe durven dromen kan leiden tot duurzaam doen.

Hoogtepunten van de wandeling
✔️ Het voormalige postgebouw aan de IJzerenweg – binnenkort een plek voor jonge studenten, waarin echo’s van communicatie uit het verleden zich mengen met de toekomst van kennisdeling.
✔️ Het oudste station van Europa – een monument vol belofte: was Pand 10 een voorzichtige vingeroefening, een tijdelijk experiment of net de aanzet tot een groter verhaal? Dit iconisch stationsgebouw draagt de sporen van reizen, wachten en ontmoeten — maar welke publieke of gedeelde functies kunnen dit erfgoed écht weer tot leven wekken?
✔️ De wijnhandel Coenen die transformeerde tot het warme Wijkgezondheidscentrum De Vierkappes, waar zorg en nabijheid hand in hand gaan.
✔️ Woonstraten in transitie – wat zijn de mogelijkheden voor verouderde woonlinten in een wijk die snakt naar ademruimte en verbondenheid?
✔️ De campus Park van de Stichting M.M. Delacroix – een scharnierplek tussen erfgoed en sociale zorg.
✔️ Hotel Kronacker, een statig woonhuis dat heruitgevonden werd met respect voor zijn verleden, biedt vandaag ruimte aan een uniek boetiekhotel midden het stadspark.
✔️ De Stockmans-site – een voormalig industrieel complex dat heruitgevonden wordt als gedeelde werk- en leefruimte, met ruimte voor ontmoeting, regeneratief bouwen, creatie en reflectie.
 
Waarom deze wandeling?
In veel steden heerst het stille dogma van behoud om het behoud. Maar behoud zonder bezieling leidt tot verstening. Herbestemming vraagt lef, verbeelding en vertrouwen in het vermogen van plekken om opnieuw betekenisvol te worden – voor mensen, voor buurten, voor generaties.

Tienen toont zich tijdens deze wandeling als een stad in wording. Niet door grootschalige ingrepen, maar door aandachtige transformaties die erfgoed, ecologie en maatschappelijke nood verbinden tot iets nieuws: een gedeelde toekomst in oude muren.

Wonen en werken in een voormalig douanegebouw

A2D Architecten heeft een voormalig douanegebouw uit 1906 omgevormd tot een duurzame en toekomstbestendige woon- en werkplek. Bij de renovatie is vooral gebruikgemaakt van bio-based materialen en hergebruik van sloopmateriaal. Dankzij grondboringen, warmtepompen en zonnepanelen is het gebouw volledig zelfvoorzienend op het gebied van verwarming, koeling en ventilatie. Dit maakt het een voorbeeld van duurzaam bouwen.

Het kantoor van A2D Architecten heeft zijn werkruimte gevestigd in de voormalige opslagruimtes en kelder, waar het industriële karakter van het gebouw behouden blijft.
Kom ontdekken hoe een verwaarloosd historisch pand nieuw leven krijgt door een respectvolle, duurzame renovatie. Ervaar hoe innovatie en hergebruik hand in hand gaan om een unieke woon- en werkomgeving te creëren.

📝 Tijdens het weekend van Herbestemmingsdag geven de architecten verschillende rondleidingen. De eerste zal om 11:00 doorgaan en de tweede om 14:00, dit zowel op zaterdag 17 mei als op zondag 18 mei. Inschrijven is niet nodig.
🚩 Van Meyelstraat 49, 1080 Brussel.

Herbestemming van de oude bibliotheek van Mechelen

De oude bibliotheeksite in Mechelen wordt Portier 51. Een kleinschalig woonproject met een groen hart en duurzame ziel.

Dit circulaire pilootproject herbestemt de voormalige Mechelse bibliotheeksite tot een duurzame woonomgeving met 22 woningen, een collectieve tuin, een daktuin en nieuwe openbare ruimte.

Circulair en veranderingsgericht bouwen staan centraal. De bestaande gebouwen en structuren worden zoveel mogelijk behouden en aangevuld met flexibele, demonteerbare systemen. Dit zorgt voor een lange levensduur en maakt toekomstige aanpassingen eenvoudig. De materiaalkeuze en indeling zijn afgestemd op aanpasbaarheid, zodat het project zich kan ontwikkelen volgens veranderende noden.

Door in te zetten op hergebruik en innovatieve bouwmethodes, combineert het ontwerp historische waarde met duurzaamheid en creëert het een veerkrachtige woonomgeving voor de toekomst.

📝Rondleiding om 13u30. Inschrijven verplicht via deze link.

🚩Moensstraat 51, 2800 Mechelen 

Herbestemming van de De Refuge in Mechelen

Wat ooit een schuilplaats was voor reizende kloosterlingen, krijgt binnenkort een nieuwe bestemming. Het historische Refugium van Grimbergen wordt herbestemd tot een eigentijdse kantoorruimte — met respect voor het verleden en oog op de toekomst.

Triginta bouwt voort op dit sterke fundament en behoudt tegelijk waardevolle functies, zoals de jeugdwerking Jamaswapi en de repetitieruimte voor het koor.

🔓 Op zondag 18 mei 2025 opent Triginta uitzonderlijk de deuren van deze unieke site voor het grote publiek. Kom ontdekken hoe erfgoed en innovatie hier samenkomen.

🚩Onze-Lieve-Vrouwestraat 52, 2800 Mechelen

Vooraf inschrijven is verplicht via dit formulier.

25 op 25 voor Herbestemming

25 op 25 voor Herbestemming is de opvolger van 100 op 100 voor Herbestemming. In aanloop naar de tweede editie van de Herbestemmingsdag op 18 mei 2025, zetten zes herbestemmingsfans om beurten geslaagde herbestemmingen in de kijker op LinkedIn. Dit zestal bestaat uit Pieter Verfaillie (Erfgoed & Visie) , Ruben Willaert (Herbé), Sara Vermeulen (Onroerend Erfgoed (Flanders Heritage Agency) / Caspar)), Bertrand Lafontaine (hoofdredacteur Architectura), Rik Neven (zaakvoerder Palindroom) en Wouter Polspoel (hoofdredacteur Circubuild).

 Benieuwd welke projecten eerder aan bod kwamen in 100 op 100-reeks? Je vindt hier het overzicht.

Herbestemming station Kortrijk – denk mee over de toekomst van een iconisch gebouw

Goed nieuws: het station van Kortrijk blijft behouden. Tijdens Herbestemmingsdag 2025 stelt de Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie vzw (VVIA) een alternatief herbestemmingsconcept voor dat het gebouw een nieuw leven kan geven.

Op zondag 18 mei tussen 11u en 14u ben je welkom in Boekenhuis Theoria (op slechts 300 meter van het station) om de plannen te bekijken en zelf mee na te denken over de toekomst van het gebouw.

De plannen bevatten verschillende ideeën voor de invulling van de herbestemming. Bezoekers kunnen ideeën aanvullen, suggesties meegeven aan de aanwezige pers, of zelfs letterlijk mee intekenen op het plan. Denk je bv. aan een groendak met park en orangerie, een bibliotheek rond architectuur, winkels op het gelijkvloers of een kleine concertzaal? Kom langs, laat je inspireren en denk mee over hoe dit markante gebouw een duurzame en betekenisvolle toekomst kan krijgen.

📍 Locatie: Boekenhuis Theoria, Casinoplein 10, 8500 Kortrijk
🕐 Tijdstip: Vrije toegang van 11u tot 14u

Watertoren Riemst gered van afbraak

De watertoren in Riemst werd gered van de afbraak en kreeg een nieuwe bestemming!

Dit baken van de omgeving werd gebouwd in 1930 en wordt momenteel omgetoverd tot een B&B met 5 kamers en 1 conciërge woning.

Op 18 mei ontdek je het herbestemmingsproject. Er is gratis toegang van 10h doorlopend tot 17h. Gidsen zijn aanwezig.

🚩 Heukelommerweg, 3770 Riemst